تغيير رويكرد در سرشماري ۱۴۰۵/ شمارش ۶۵ هزار خانوار در آذربايجان شرقي
رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي آذربايجان شرقي، ضمن تشريح اهميت سرشماري‌ها در برنامه‌ريزي‌هاي ملي، جزئيات تحول در متدولوژي سرشماري ۱۴۰۵ را كه به‌صورت «ثبتي‌مبنا» اجرا مي‌شود، تشريح كرد.
به گزارش پایگاه خبری اولدوز پرس/ آذربایجان شرقی،حيدر فتح‌زاده با بيان اينكه نهمين دوره از سرشماري‌هاي كشور به‌طور همزمان در آذربايجان شرقي نيز اجرا مي‌شود، درباره ضرورت اين سرشماري اظهار داشت: هر كشور بر اساس ساختار اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي خود، در دوره‌هاي زماني مشخصي اقدام به سرشماري مي‌كند تا داده‌هاي دقيقي از ساختار جمعيت، هرم سني و شاخص‌هاي اجتماعي و اقتصادي مردم به دست آورد.
وي افزود: هدف نهايي اين است كه بر مبناي اين داده‌ها، بتوان براي زمان حال و با نگاهي به آينده، برنامه‌ريزي‌هاي منسجم و مبتني بر واقعيات را پيش برد.
فتح‌زاده با مرور تاريخچه اين اقدامات در كشور يادآور شد: مقايسه نتايج اولين سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال ۱۳۳۵ با نتايج سرشماري ۱۳۹۵ نشان مي‌دهد، در شاخص‌هاي اجتماعي و فرهنگي تغييرات اساسي رخ داده است. به عنوان مثال بر اساس همان داده‌هاي اوليه، دولت وقت سرمايه‌گذاري‌هاي لازم را در توسعه نظام آموزش و پرورش و ارتقاي امكانات اين حوزه انجام داد تا سرانجام بر اساس نتايج سرشماري سال ۱۳۹۵، ميزان باسوادي استان به ۹۱ درصد برسد.
رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي استان با تأكيد بر اينكه براي كشورهايي با ساختار فرهنگي و اجتماعي مشابه ايران، بهترين بازه زماني براي اجراي سرشماري دوره ۱۰ ساله است، افزود: اگرچه در سال‌هاي ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ تصميماتي مقطعي براي سرشماري اتخاذ شد، اما به اعتقاد بنده براي مشاهده تغييرات واقعي هرم سني، بازه ۱۰ ساله مناسب‌ترين دوره است.
فتح‌زاده با اشاره به پيشرفت‌هاي تكنولوژيك تصريح كرد: امروزه روش‌هاي متنوع برآورد داده‌هاي جمعيتي و نرم‌افزارهاي پيشرفته در دسترس برنامه‌ريزان قرار گرفته است. اين امر باعث شده تا هزينه‌هاي هنگفت سرشماري‌هاي سنتي گذشته به‌طور قابل‌توجهي كاهش يابد و بتوانيم بخشي از نيازهاي اطلاعاتي را از طريق روش‌هاي ثبتي و سامانه‌هاي موجود تأمين كنيم.
وي تأكيد كرد: ذينفع اصلي اين داده‌ها مردم هستند و سازمان تنها وظيفه جمع‌آوري، استخراج و انتشار نتايج را بر عهده دارد.
رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي آذربايجان شرقي با اشاره به تجربه شخصي در لايه‌هاي اجرايي دو دوره سرشماري، از همكاري چشم‌گير مردم استان در ارائه اطلاعات دقيق قدرداني كرد و افزود: در ۸ دوره پيشين، سرشماري با استفاده از تبلت و فرم و مراجعه به تمام خانوارها انجام مي‌شد؛ به‌طوري كه در سال ۱۳۹۵، تعداد ۳ ميليون و ۹ هزار و ۶۵۲ نفر در آذربايجان شرقي توسط ۲۲۰۰ نفر آمارگير شمارش شدند.
فتح‌زاده توضيح داد: سرشماري اين دوره به‌صورت «ثبتي‌مبنا» اجرا مي‌شود و فرآيند آن در سه گام است. در گام اول، اطلاعات از طريق سامانه‌هاي دستگاه‌هاي اجرايي از جمله سازمان ثبت احوال، وزارت علوم، وزارت آموزش و پرورش و علوم پزشكي احصاء مي‌شود. در گام دوم، پيامكي از طرف مركز آمار ايران به خانوارهايي كه اطلاعاتشان ناقص است ارسال مي‌شود تا از طريق سامانه «دولت من» نسبت به به‌روزرساني اطلاعات خود اقدام كنند. در گام نهايي، در سطح استان آذربايجان شرقي، حدود ۶۵ هزار خانوار به‌صورت نمونه مورد سرشماري حضوري قرار مي‌گيرند.
رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي آذربايجان شرقي، اضافه كرد: از اين تعداد سه هزار و ۷۰۰ خانوار در نقاط شهري و دو هزار و ۸۰۰ خانوار در نقاط روستايي مورد شمارش قرار مي‌گيرند.
وي ابراز داشت: در استان آذربايجان شرقي نزديك به يك ميليون و ۲۰۰ هزار خانوار ساكن و بيش از ۹۰ درصد واحدهاي مسكوني داراي كد پستي هستند؛ اما ما برخلاف گذشته كه به همه خانوارها مراجعه صورت مي‌گرفت، تنها به ۶۵ هزار خانوار به‌صورت نمونه كه اطلاعاتشان در سامانه‌ها نقص دارد مراجعه خواهيم كرد تا داده‌هايي براي برنامه‌ريزي‌هاي بلندمدت ۱۰ سال آتي جمع‌آوري كنيم كه نفع آن مستقيماً متوجه مردم استان خواهد بود.
فتح‌زاده يادآور شد: در همين راستا، تعداد ۱۵۰ آمارگير در سطح استان آذربايجان شرقي براي اجراي اين مرحله فعاليت مي‌كنند.
رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي استان در پايان با رفع نگراني‌هاي احتمالي شهروندان تأكيد كرد: اطلاعات فردي خانوار به هيچ وجه در جاي ديگري درج نخواهد شد و اين داده‌ها هيچ ارتباطي به موضوعات يارانه، ماليات و درآمد ندارد. در اين سرشماري هيچ‌گونه سؤالي درباره دارايي‌هاي افراد پرسيده نمي‌شود و هدف صرفاً تصويربرداري از جمعيت و نوع مسكن (مالكيت، رهن يا اجاره) است.
